ادامه مصاحبه با استاد محمد حیدری ( استاد خط شکسته ایران )

* نظر شما درباره کاغذهای دست ساز چیست؟

- در دوره معاصر شاید چیزی به عنوان کاغذ دست ساز نداشته باشیم و سال های سال از کاغذ هایی استفاده کردیم که خیلی سهل الوصول و راحت بوده برای اجرا . حضور کاغذ های گلاسه و نیم گلاسه و جدید برای خوشنویسی امروز امروز ما به نظر بنده یک آفت است . چون فرایند تولیداین کاغذها به گونه ای است که با مواد شیمیایی و خاص و متعددی سر و کار دارند و بعضا این کاغذ ها به گونه ای هستند که انسان احساس می کند مواد اولیه آنها پودر دارد در حالی که در کاغذ های دست ساز درونشان الیاف دیده می شود که این باعث ایجاد دوام و استحکام در کاغذ می شود. متاسفانه در دوره ما کاغذ ها عمر چندانی ندارند و استفاده از کاغذ های دست ساز قدری از این آفت کم می کندو باعث ماندگاری بیشتر آثار هنری می شود به خصوص اینکه خود آهار  به نوعی می تواند کاغذ را از اسیب هایی که با ان مواجه خواهد بود حفظ کند ، اگر امروز بتوانیم ابزار و وسایلی راکه متناسب با نوع کاغذ هست را انتخاب کنیم حتما کار های ما دوام بیشتری خواهند داشت.و قطعا کاغذ های دست ساز یا آهار و مهره بهتر هستند.

* سوال یکی از بینندگان سایت: استاد چرا کپی ؟ دل شاگرد با یک سطر که منحصرا استاد برای او می نویسد شاد می شود و خزانه داری سرمشق های استاد برایش افتخاریست و تماشای گاه و بیگاه آنها یاد آور روزهای خوش با استاد بودن است و لطف او ...؟

- من خیلی مایل هستم بدانم این عزیزی که این نظر دقیق و منطقی و ارزشمند را دادند و این سوال بسیار دقیق را پرسیدند چه کسی هستند . من درکلاس همیشه به بچه ها توصیه کرده ام که منتظر نمانید که برایتان سوالی پیش بیاید تا طرح کنید ، خودتان سوال ایجاد کنید و تنها چیزی که باعث می شود انسان به فکر می افتد و چاره اندیشی کند برای مشکلاتی که در مسیر حرکتش است سوال است و تا سوالی پیش نیاید انسان فکر می کند که مسیری که می رود درست است. البته پاسخ من توجیه عملکرد من نیست و فقط دیدگاه خودم را عرض می کنم من در طی این سالها با توجه به جمعیتی که در کلاسم همیشه حضورداشته اند در سال های نه چندان دور و گاه نزدیک 60 نفر در کلاس من حضور داشته اند و با توجه به این جمعیت نه اینکه نوشتن حضوری برای من مشکل بوده باشد . تصور من این است که یک سطر که شامل 5 الی 6 کلمه است .  اما دادن یک چلیپا هر چند به صورت کپی 4 تا 5 الی 6 کلمه است . یعنی 4 برابر می شود و از این فضای جدید ممکن است که 4 تا نکته بیشتر بدست هنرجو برسد.ما اینجا بحثمان بحث آموزش و انتقال خوشنویسی است البته که ما وظیفه داریم برای دوستانمان بنویسیم . بنده در این کلاسها به طور موردی گاهی که پیش می آید در حد توان و بضاعتم یک قطعه (البته چیز ارزشمندی نیست)نوشته ام و هرگز به یک سطر اکتفا نکرده ام و حتما با این مطلب توجه خواهم کرد و سپاسگزارم از این مطلب . اما دیدگاه من اینست که یک چلیپا اگر که کپی هم باشد 4 برابر یک سطری است که من حضوری بنویسم و از این 4 سطر اگر 2 نکته هم نصیب هنرجو بشود من موفق تر عمل کرده ام . اما از نقطه نظری که این عزیزمان فرموده اند کاملا با ایشان موافقم.

* سوال یکی دیگر از بازدیدکنندگان : من 43 ساله هستم و مدت 1 سال است

آموزش خوشنویسی می بینم ، به نظر شما می توانم در این هنر پیشرفتی داشته باشم؟

-من که الان 50 سال دارم هنوز امید وارم که پیشرفتی در کارم حاصل شود ایشان که 7 سال از من کوچکتر هستند . به هر حال من اعتقاد دارم اگر شرایطی را که ذکر کرده اند برای خوشنویسی که یکی از آنها طاقت محنت است و ... اگر با این بخش بتوانند کنار بیایند و بتوانند وقت بگذارند و مشق کنند ، چرا که نه . هیچوقت برای فرا گرفتن دیر نیست حتی اگر هنر دشوار و دیر یابی مثل خوشنویسی باشد.

* سیاه مشق در خط شکسته آیا آزاد است از جهت تکرار حروف و کلمات

یا نه  قوانین خاصی دارد و آیا باید به صورت منظم باشد یا نا منظم؟

- اصولا فضا سازی در خط شکسته می تواند غیر از قالب های سیاه مشق هم نامنظم باشد البته که در کار هنر بی نظمی خودش دارای نظم است . اینکه می تواند نا منظم باشد معنی اش این نیست که از همه قیود خلاص و رها باشد . به هر حال آن بی نظمی هم تابع نظم است .اما در بحث سیاه مشق در شکسته : اگر هنرمند خوشنویس عناصر ارزشی و کارامد را برای سیاه مشق شناسایی کرده باشد و وقوف کامل به آن پیدا کرده باشد در عرصه سیاه مشق به تعداد آدم هایی که وارد این این عرصه می شوند می توانیم فرمهای متنوعی داشته باشیم . تکرار هم در هیچ کجا قید نشده که مثلا این کلمه را چند بار تکرار کنید. مهم این است که این فضایی که در نهایت ایجاد می شود فضای متناسب و دلپذیری باشد. البته از نگاه دوستانی که به علم گرافیک آشنایی دارند صبیعتا این مجموعه عناصر در کلمات که کنار هم گذاشته می شوند یک شرایطی را باید در صفحه ایجاد بکنند که بیننده از دیدن ان لذت ببرد . آن شرایط اگر مراعات بشود به نظر من اصلا اینکه نظم داشته باشد یا نه و تکرار چقدر باشد ملاک نیست. گاهی ما قطعه ای را انجام می دهیم که بخشی از آن سیاه مشق و بخشی غیر سیاه مشق است. بنابراین آنچه مهم است نتیجه کاراست و قاعده کلی در سیاه مشق قابل تعریف است . ازجمله اینکه ما سعی کنیم بیشتر قسمت پایین و متمایل به سمت چپ قطعه ما تکرار بیشتری داشته باشد و یا اینکه متقارن باشد. اما اینها حکم کلی است و هیچ کجا گفته نشده که به عنوان مثال حرف دال را پنج مرتبه و حرف نون را دو مرتبه تکرار کنیم . این بسته به نگاه هنرمند است و فضایی که می خواهد ایجاد کند و حرفی که می خواهد سیاه مشق با آن تکرار شود.

* به عنوان آخرین مطلب :در آستانه سال نو قرار داریم اگر نکته و یا مطلبی مدنظر دارید بفرمایید؟

- سال نو و فرارسیدن نوروز همیشه پیام های شادی بخشی را با خود به همراه دارد . روزگار نو شدن و دوباره شروع کردن است و روزگار سبز شدن و بالیدن و تولد دوباره است.تولد دوباره طبیعت که ما میتوانیم از آن بهره بگیریم و آن چیز هایی را که احساس می کنیم خوشایند نبودند به سال کهنه بسپاریم و با یک نگاه و ذهنیت تازه همراه و هم گام شویم با طبیعت . و خالص تر و گزیده تر و خوشایند تر و بالنده تر به سال جدید وراد شویم و سعی کنیم شادی و نشاط و بالندگی و پویایی را به عرصه حضور خودمان در جامعه تزریق کنیم . به هر حال حداقل در مورد ما ایرانی ها نوروز همیشه نشانه های زیبایی به همراه داشته و همیشه برای ما جایگاه ویژه و خاصی داشته.انشاالله که با فرارسیدن نوروز همانطور که سال نو می شود افکار و اندیشه ها و دل های ما هم بوی طراوت و تازگی و نو شدن بگیرد و از هرچه کهنگی و ماندگی و دل ناپذیری که هست دور شویم.

 با تشکر از شما استاد بزرگوار که وقت گرانبهای خود را در اختیار ما قرار دادید

قابل توجه اینکه  این مصاحبه ارزشمند  به همراه آموزش قلمتراشی و توضیحات حرفه ای در رابطه با قلمتراشی

  توسط این استاد ارجمند نیز با کیفیت بالا و بی نظیری فیلمبرداری گشته

و توسط همین سایت در اختیار کلیه علاقمندان قرار خواهد گرفت